Το fonipeiraioton.blogspot.gr μεταφέρθηκε στη νέα μας σελίδα www.fonipeiraioton.gr

Θα μεταφερθείτε αυτόματα στη νέα διεύθυνση. Αν αυτό δε συμβεί πατήστε το σύνδεσμο
http://www.fonipeiraioton.gr

Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΠΕΙΡΑΙΩΤΩΝ ΑΝΑΝΕΩΝΕΤΑΙ

Η ΦΩΝΗ ΤΩΝ ΠΕΙΡΑΙΩΤΩΝ ΑΝΑΝΕΩΝΕΤΑΙ
WWW.FONIPEIRAIOTON.GR για άμεση ενημέρωση

ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑ ΑΤΤΙΚΗΣ

Δευτέρα, 13 Ιανουαρίου 2014

ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΠΝΕΥΜΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ


Γράφει η Μαρία Ν. Ταστσόγλου
Την λέξη «ελληνισμό» την δημιούργησαν οι δάσκαλοι της ελληνιστικής περιόδου από το «ελληνίζειν», που σήμαινε την μίμηση της αττικής – κυρίως – διαλέκτου ή την μίμηση ελληνικών ηθών από τους λαούς που κατέκτησε ο Μέγας Αλέξανδρος. Όταν, σήμερα, εμείς λέμε «ελληνισμός» δεν έχουμε στο μυαλό μας μια συγκεκριμένη εποχή, αλλά αναφερόμαστε σε μια μορφή της ιστορίας του πνεύματος και του πολιτισμού, που ξεκίνησε από την αττική γη και σε χρόνο λίγο πριν και λίγο μετά τον χρυσό αιώνα του Περικλή. Το φαινόμενο «ελληνισμός» είναι ανεπανάληπτο και, ενώ οι εποχές πέρασαν και οι συνθήκες άλλαξαν, η αίγλη του ελληνισμού παρέμεινε αναλλοίωτη. Παρέμεινε ως τρόπος ύπαρξης, ως προσανατολισμός, ήθος και στάση ζωής απέναντι στον άνθρωπο και τον κόσμο με χαρακτηριστικά που έμειναν πάντα τα ίδια ανάμεσα στους αιώνες.

Θεμελιώδες στοιχείο της ουσίας του ελληνισμού είναι η ελευθερία. Αυτό σημαίνει ότι ο Έλληνας έχει εξαιρετικά μεγάλες δυνατότητες να καθορίζει την προσωπική του μοίρα, όπως έχει και την απόλυτη ευθύνη για τον καθορισμό αυτόν. Η ελευθερία φάνηκε σε όλες τις εκδηλώσεις του ελληνικού βίου. Στην πολιτική πρακτική των Αθηναίων, στην Πολιτεία του Πλάτωνα, στον Επιτάφιο του Περικλή (από τον Θουκυδίδη) σκιαγραφείται η πραγμάτωση της ελευθερίας του ανθρώπου. Μια ελευθερία, που αποτυπώθηκε στην τέχνη κι έδωσε την αίσθηση του αιώνιου. Μια ελευθερία, που συνέβαλε στην ανάπτυξη του λόγου και ταυτόχρονα αναδύθηκε από αυτόν. Μια ελευθερία, που συνόδευε τον ελληνισμό σε όλες τις υλικές και πνευματικές εκδηλώσεις και αποτελούσε τον θεμέλιο λίθο της παιδείας.
Η αυθεντική ελευθερία αυτή ξετυλίχτηκε σε έναν κόσμο φωτισμένο από τον ορθό λόγο, ο οποίος καθόρισε την φυσιογνωμία του ελληνισμού και στήριξε το οικοδόμημά του. Ωστόσο, οτιδήποτε πέραν του ορθού λόγου, οτιδήποτε που αποτελεί μη έλλογο στοιχείο, όπως π.χ. τα μαντεία και οι βουλές των θεών, δεν καταφρονήθηκε από τους Έλληνες, αλλά αντίθετα έτυχε μεγάλου σεβασμού και τιμής και καταβλήθηκε εκ μέρους τους προσπάθεια για να ερμηνευτεί. Αυτό είναι το μεγαλείο του ελληνισμού, ο οποίος αφήνει να συνυπάρχουν μέσα του το έλλογο και το μη έλλογο στοιχείο και αυτή είναι μια από τις αιτίες που τον χαρακτηρίζουν ολοκληρωμένο. Αυτά τα δύο εκ διαμέτρου αντίθετα στοιχεία συνυπάρχουν με τρόπο εμπνευσμένο και δημιουργικό, χωρίς μάλιστα να υποσκελίζει το ένα το άλλο.

Μέσα σ’ αυτόν τον φωτισμένο κόσμο το άτομο αποκτά μία θέση εξέχουσα, σεβαστή από το κοινωνικό σύνολο, όπως σεβαστή είναι και η Εκκλησία του Δήμου ως συλλογικό πρόσωπο και ως έκφραση της βούλησης των ατόμων. Κι εδώ τα δύο αντίθετα, άτομο-Εκκλησία του Δήμου, συνυπάρχουν δημιουργικά και εργάζονται στοργικά για το άστυ, το οποίο αισθάνονται οικείο και αγαπητό και αγωνιούν πολλές φορές για την τύχη του. Και αυτό συμβαίνει, επειδή άτομο και κοινωνία συνυπάρχουν αρμονικά απέναντι στους νόμους. Οι πολίτες δεν ταύτισαν ποτέ τον νόμο με τους άρχοντες, τους εφήμερους ισχυρούς, αλλά υπακούοντας αυτούς σέβονται τον νόμο. Υποτάσσονται στους νόμους, όχι στα πρόσωπα και αυτό γίνεται με αίσθηση ελευθερίας. Αυτή η «υποταγή» αποτελεί θεμελιώδη επιλογή των πολιτών πολλών πολιτειών του ελληνικού χώρου. Στον ελληνισμό συντελέστηκε, τελικά, η αρμονία μεταξύ νόμου και ελευθερίας, που σημαίνει ότι η ελευθερία δεν υπονομεύει την ευνομία, αλλά και η οργάνωση της κοινωνίας δεν αποσπά κανένα μέρος από την ελευθερία των πολιτών.